چِمْ بَه راه

راه خَراوهَ ، خنده لْوون كو ويمَردهَ ، تْه آرَس

پارگائونكا ، آتشهَ پَسنَه دَمَرده تْه آرَس

دستي ، دستي كا مَنَه فيكرو خييالاتي مَمون

سخت و سستي روزگاري چَكَه پَرده ته ْ آرَس

خْرْ اومَه چيراتينه سردِ ويمَندَه بي اَمون

دا خَوَر دار آبي و سيلاوي بَردهَ ته ْ آرس

راه نيمَه راه ن كا هيزارون چِمْ بَه راه ، مَنْدَه تْرا

نوم ويلَكون خيلي وقتَه ، وَرَه هَردَه تْه آرَس

شَخْتَه ژَندَه دل رَفِق ، فْتَه چِمون آكَه دييَس

صافَه آوَيْنَه دْلون ني قورصَه چَردَه تَه آرَس

كَيني تْه شَوْتاوينَه دا سوكلَه خون حاشا بيرَه؟

دا بْزوني مَنگي سوسونَش چْكرده تْه آرَس

خنده خيلي وقته گئرون آبَه و پَيدا نييَه

بْرَمِه چِمي چِمَه كو خيلي سردَه تْه آرَس

آوْتاوي سايه بْمون «فردوس»آوي ژَندَه شَپَق

چِمْ آكَه دنيا دييَس ، شاهَد نِمَردَه تْه آرَس

لاخ و تفاریمه برا

خیلی از خسته ایمه ، خسته و زاریمه برا

گله دیواری شیوار ، لاخ و تفاریمه برا

عمری که از دییسم ، هیچی مرا منده نییه

زندگی تله شراویکو ، خوماریمه برا

دنیا که قشنگ وینی ، چاردیوارش زیندونیه

چی روکو قشنگ دییس ، نقش و نیگاریمه برا

چه دری خرجینی کو ، دا که صبا پس آدوئم؟

اجلی کرنافی را ، چم اینتظاریمه برا

زمستونی سرده سوجه ، ویتاشه کوه دیمی نی

جنگلی مینه کو از ، هه خشکه داریمه برا

اشته قورصه باغی داوره ، ته ویژن تریه پوئه

غم مرن چی وته را ، هیسته اجاریمه برا

ناجه ئون هرچی وینی، همش که منداوی مونه

ناجه تیر ویداشته کو ، همش نیظاریمه برا

دلی درجه آکرم ، دا که غم و قورصه بشو

آوتاوی چمی ناری ، خرد و خشاریمه برا

اسه آرزو دارم ، خردنی زنگی بدارم

خیف که دل زم ، زنگی کو پاره شواریمه برا

مغریبی سرخی دییس ، تشتی که مانگی را نوئه

زرده دیم سیلله گنه ، دور د دیاریمه برا

لوونکوم خنده آری ، شای ایله زمبیل بچینی

وماش دل زم لو دییس ، عین خساریمه برا

«فردوس»ی تنگه دلی کو، غم کاره لپه گنه

سری ژنده دلی آلاو، بی قراریمه برا

دوئه كه

به : حسين عزيزم

براي اندوه بيكرانش!

دوئَه كَه ،

سه ده سال عمرْرْ گْذشته

هَني ناجَه داري تْه

اْشْتْه پا سَر بْموني ؟

خساره چمه دل

شنار ام تنخایی کو تنگ و خساره چمه دل

شادی و قورصه و خنده کو بیزاره چمه دل

حاج حاجی وختی که آ که بره کو لونه گره

قورصه نی من ویراشو عین بهاره چمه دل

کوه و دشت و دومنی بگردی ته حفصله نه

گونله ویدار شیته آهوشی شکاره چمه دل

باغی کا گردی سوه نه ته چینی ترشه انار!

نزونی ام داری خاله کو شاواره چمه دل

سرده سوجه ژنه سیلله موسی شی که کچی را

کلاگاه کش مدکه جیکی شیواره چمه دل

یادما وختی که از مانگی نه گف گف آمونیم

تلاری سری هنی چم اینتظاره چمه دل

هنی بای ام موئه بندون وا آدی مسته کیجه

کن وری آی ته بوا؟ مست و خوماره چمه دل

همه شون سقه داری تکیه آدن وا ناری کو

تنه وام دل مدوست چکه دیواره چمه دل

یاری وینم وختی از خلکی نه دس به دس دری

بلوره آوینه شی خرد و خشاره چمه دل

«فردوسی »دردی اگم چمچه نه عیار بکری

پوسته اجار ، مثل پرزنی شیواره چمه دل

پژوهش تالش شناسی با فرکانس فراجغرافیایی

اشاره :

وبلاگ ها و سایت هایی که به استقبال ازسران

تــالشان  آنسوی  مرز رفته اند  مجازند که  اگر

 نیمچه شهامتی در آزادی بیان  دارند می توانند

باهمان زبانی که گفته های آنها را ترجمه ـ و به

 اینسویی ها منتقل می نمایند این مطلب را برای

آنسویی ها ترجمه نموده تا آنها نیز دریابند که

 سران  شان با آنها چه کرده اند؟!

پژوهش تالش شناسی در تالش حدودن دو سه دهه قدمت دارد و با وجود کاستی های موجود در منطقه از نظر امکانات آکادمیک و پژوهشی ـ البته برای خود تالشان ونه تالش پژوهشان غیر ، به وسع خود خیلی ناچیز به نظر می رسد . این موضوعی نیست که در این عصر مدرنیسم بتوان آنرا پنهان و کتمان کرد. اصولن درون مایه پژوهش در وهله اول خود باید دارای موادخامی برای پژوهشگر باشد تا بتواند خشت های بنیادین آنرا به مراتب با نظم نوین و دیسپلین خاصی چیدمان نماید . اگر روزی آن پژوهش گردآوری شده در سطحی معقول در دسترس قرار گرفت ، بتوان آنرا به عنوان الگویی پرمحتوا که چراغ راه دیگران ـ و شاید آینده گان از راه نیامده باشد.

تالش و رویاهای ایرَوانی!

اشاره :

دوستانی ازما درخصوص پُل ارتباطی ارمنستان  و واژه ی کاربردی تالش

 ـ که امروزه برای دانشگاه ایروان ارمنستان از اهمیت  ویژه یی برخوردار

است ، پرسشی  نموده اند و اتفاقاتی  که در این  چند ماهه ، چه در سفرهای

 آساتوریان  به گیلان  و چه قبل  تر از آن ـ که در مقاله یی شرح مفصل آن

 در  ماهنامه  پادنگ چاپ  شده است  و همان  مقاله در این تارنما  نیز قابل

رؤیت است شاید پاسخ شان را بتوانند درآن بیابند و ما اکنون حرف  خاصی

 در این رابطه ـ با پدیده ی تازه یی که یکی از جوانان خبرش را  شتاب زده

 در وبلاگی(سه شنبه 18مهر91 ساعت 6دقیقه بامداد) منتقل می  نماید وبعد

 نوشته ی هیجان  زده ی  قبلی را پاک و این  بار به شیوه ی دلخواه  دوستان

 اش(!)  بازتاب  می دهد  و ساعت های بعد در سایتی  با حروفی بزرگتر به

 نمایش گذاشته  می شود از همین جای کار می توان  دریافت ، آنچه که روی

 داده ـ دوستان زیاد  حساس نباشند  و این  موضوع  را جدی  نگیرند  و   اگر

به  دقت  مطلب  پایین  این  خبر  را  ملاحظه نماییم مبنی بر این که :«نشریه

[...]هم  رفت» چرا رفت ؟! را به«گذر زمان  واگذار» می کنیم  و ما تنها آن

 دسته ازپژوهشگران اقوام که رویدادهای منطقه را به دقت پیگیری می نمایند

 ارجاع  می دهیم  به مقاله «نگاهی عمیق به  «تالش شناسی» های ارمنستان»

 و یادداشت کوتاهی که در پایان تقدیم خوانندگان فهیم می شود:

« مأموریت خاموش» حربه یی ست که سران استکبار جهانی آنرا برای نفوذ ، شناسایی و تخریب ستون فقرات اقوام تجویز می نمایند. در این راهکار، آنها به عواملی نیاز دارند تا بتوانند ایده های روی کاغذشان را عملی کنند.آنها برای به اجرا گذاشتن ناتوی فرهنگی سرمایه گذاری کلانی كرده که در آن کابرد فیزیکی هیچ معنایی نداشته و ندارد و آنچه که  بیشتر حایز اهمیت است در هم آمیزی پدیده هایی که تا حدودی چفت و بست هم باشند و با ابزار آلات نرم علیه کشوری باشد. اگر به دقت رویداد های منطقه یی از جمله کشور همسایه (عراق) را بنگریم منطقه اقلیم کردستان خود از اسرائیل سلاح جنگی خریداری می نماید وهمان کُردهایی  که زمانی ژست ضد امپریالیستی به خود گرفته بودند و امروز بی اعتناء از دولت خود دست آویز اسرائیل شده اند. و یا همین چند روز قبل  که باز روزنامه یی افشاء نمود ، ترکیه زمین های مرزی خود را به اسرائیل فروخته است که بده بستان های ارمنستان و جمهوری آذربایجان و اختلاف این دو که جای بحث دارد . اگر چه  ، هر از چند گاه گردهمایی هایی تحت نام «همایش» و ظاهرن با تبلیغات حجیم دروسعتی بسیار بیشتر از آنچه که تصور می شود ،بر گزار می شود که همایش کلان منطقه یی در اسلامبول نمونه ی بارزی از این دست همایش ها بود که مشخص گردید رژیم صهیونیستی آن را برای به دام انداختن اساتید کشورمان تدارک دیده بود. و با چنین پدیده هایی در محدوده ی محفلی تر که قبلن در زمان اصلاحات در ایران به وفور یافت می شد و بعدها به روسیه کشانده شد و امروز با نام های مختلف و به حراج گذاشتن واژه ی تالش اگرچه تا حدودی در مطبوعات کمرنگ ودر فضای مجازی معدودی بازتاب می یابد بی آنکه پشت صحنه این رفت و آمد و مقالات ارایه شده و گزارش کاری در اختیار عموم قرار بگیرد.

صهیونیزم بین الملل و شارژ قومیت گرايي

اشاره :

درارتباط باجمهوری آذربایجان وعملکرد فاشیستی

دولت  باکو  و  سرکوب  مسلمانان آزادیخواهی که

روزنامه های یومیه آنرامنتقل می نمایند حرف های

 بیشماری هست اما این دلیل نمی شود که از مظلوم

 نمایی عده یی به اصطلاح روشنفکرکه می خواهند

 از این  نمد کلاهی  برای خود  و احزاب دست ساز

 اسرائیل  واژه های  تولیدی قومیت گرایی از جمله

تالش  بزرک ، کردستان بزرگ و بلوچستان بزرگ

 و...این  مقاله  را بر همین اساس قلمی  نموده تقدیم

خوانندگان فهیم مان شده است :

تحولات اخیر سوریه در خاورمیانه ، سوای اینکه در خط مقابل بهار عربی قلمداد می شود ، خود مبحثی در تقابل منحنی خط مشی امپریالیزم و صهیونیزم بین الملل قرار گرفته است . و این نقطه ی انجماد تفکرات ضد اسلامی آن دو محسوب می گردد و در تمام زمینه های سیاسی و نظامی آمریکا و اسرائیل راهبرد آنچنانی نداشته است . با توجه به شکست های پی در پی آنها در کشور های دیگرمنطقه که لقب بیداری اسلامی را به یدک می کشند ، چالش سوریه توانسته است فرمولاسیون براندازی آنها را برهم زده و تا این لحظه هیچ نتیجه یی هم برایشان به ارمغان نیاورده است .

                          تو زاده خواهی شد به خاطر شعر

نیم نگاهی تحلیلی بر اشعار «بیژن» نجدی

(مهدی رضازاده)

بیژن نجدی شاعر دهه های دور است . اینسو شاملو ، فروغ و رحمانی و سویی دیگر رؤیایی و شعر حجم و باز سویی دیگرتر احمدرضا احمدی و ، شاپور بنیاد و م مؤیدو... موج نو .... حضور جدی تر نجدی ابتدا با شعر و بعد داستان از هفته نامه «کادح» آغاز شد؛ بهمن 1368 با بیوگرافی کوتاهی از او همراه با دو شعر «کف دست تابستان»  و «دریاکنار» که حضور مانا و گسترده وی را در شعر نشان می داد. از آن پس هر چند گاهی با شعرهای دیگری از نجدی در نشریات گیلان و تهران اعم از «کادح» و «نقش نقلم» ، «بشنو از نی » و بعد برخی از ماهنامه ها روبرو شدیم.

نجدی تربیت و طبیعت «کلمه» را شناخت ، با پوست و گوشت خود حس کرد و چنان با کلمه ها صمیمی شد که بهترین شعرها از او زاده شد. شعر همیشه و لزوماً محصول تجربه های شاعر نیست . تمام شعر«کلمه» است و همین رفتار با کلمه است که از او شاعر برتر می سازد.

«تو زاده خواهی شد به خاطر کلمه/با گوزن خواهی ریخت بر قالی و رنگ/رنگ، رنگ، رنگ. بخاطر کلمه /در خاطرات شیشه خواهی شد / و هرگز نخواهی مُرد.»

توضیحی درباره «تات» و...

اشاره :

کتاب «فرهنگ واژگان تاتی(شالی) نخستین کتابی ست که همراه با انبوه واژگان گرد آوری شده ، به تعداد مباحث اصلی و فرعی آن می پردازد. همانگونه که در پیشگفتار آن (به قلم حسین غلامی) آمده :

« چرایی کار ارائه شده ، نه از آن جهت است که کاری صورت گرفته باشد ، بلکه از آن جهت که کار وامانده ای را به دوش گرفته باشیم ، چرا که کارهای بازاری زیادی وجود دارند که می توان انجام داد، ولی این کاری است که باید خیلی پیش تر و بیشتر از این انجام می شد.

با عنایت به موقعیت های سیاسی ـ اجتماعی برون مرزی و داخلی پیش رو ، و تحولات فرهنگی و موقعیت های پیش آمده و میدان داری های غول آسای فرهنگ جهانی و بی تفاوتی علم داران بی قلم و خواب آلودگی قلم داران بی الم کنونی و وارفتگی واماندگان میدان فرهنگی ، کاری جز زدن عینک خوش خیالی و تماشای قلع و قمع و به دارآویختن پیشینه های فرهنگی در میادین به اصطلاح آزادی چیزی باقی نخواهد ماند. و اگر کمی دیرتر و کندتر انجام شود مانند آبی است به جوی رفته که بر نخواهد گشت . همان گونه که میراث هایی دیگر همراه با صاحبانشان از دست رفته اند ، ما و شما نیز هیچ گاه توان باز آوردنشان را نداشته و نداریم.»